Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարան
6 Հուլիսի 2005
Փաստեր
Դիմողները՝ Անելիա Նաչովան և նրա մայրը՝ Աքսինյա Հրիստովան, Տոդորկա Ռանգելովան և Ռանգել Ռանգելովը, բուլղարացի քաղաքացիներ են՝ ռոմական (գնչուական) ծագմամբ։ Գործը վերաբերում է դիմողներից մեկի հարազատի՝ տիկին Նաչովայի հոր և տիկին Ռանգելովայի որդու սպանությանը՝ զինվորական ոստիկանի կողմից, ով փորձում էր նրանց ձերբակալել։ Հարևաններից մեկը պնդել էր, որ քանի որ իր թոռը՝ փոքր տղա, գտնվել էր կրակոցների տարածքում, ինքը խնդրել էր գնդապետ Գ.-ին թույլ տալ մոտենալ և դուրս բերել նրան վտանգից։ Գնդապետ Գ.-ն ուղղել էր իր զենքը նրա վրա և ասել․ «Դուք, անիծված գնչուներ»։
Բողոք
Դիմողները պնդում էին, որ ռոմական ծագմամբ մարդկանց նկատմամբ տարածված նախապաշարմունքներն ու թշնամական վերաբերմունքը վճռական դեր են խաղացել կրակոցներին նախորդած իրադարձությունների և արդյունավետ քննություն չիրականացնելու հարցում։
Դատարանի վճիռը
Դատարանը արձանագրեց, որ ցանկացած ապացույց, որի համաձայն իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչները ուժի կիրառելու գործողության ընթացքում ազգային կամ այլ փոքրամասնությանը պատկանող անձանց հասցեին հնչեցրել են ռասիստական բառեր, անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյոք տեղի է ունեցել ատելությամբ պայմանավորված բռնություն։ Եթե քննության ընթացքում ի հայտ է գալիս նման ապացույց, ապա այն պետք է հաստատվի, և դրա դեպքում իրականացվի փաստերի համակողմանի ուսումնասիրություն՝ հնարավոր ռասիստական դրդապատճառները բացահայտելու նպատակով։
Այնուամենայնիվ, պատասխանատու մարմինները ոչինչ չէին արել՝ հարևանի ցուցմունքը կամ կիրառված ուժի համաչափության անհրաժեշտությունը ստուգելու համար։ Նրանք անտեսել էին կարևոր փաստեր և դադարեցրել էին քննությունը՝ այդ կերպ քրեական պատասխանատվությունից պաշտպանելով գնդապետ Գ.-ին։
Դատարանը եզրակացրեց, որ իշխանությունները Կոնվենցիայի 14-րդ հոդվածի, զուգորդված 2-րդ հոդվածի հետ սահմանված իրենց պարտականությունները չեն իրականացրել, չեն ձեռնարկել բոլոր հնարավոր քայլերը՝ քննություն իրականացնելու համար այն հարցի շուրջ, թե արդյոք տվյալ իրադարձություններում դեր է խաղացել խտրականությունը։