Վեճի դեպքում քննադատության թույլատրելի սահմանները գնահատելու համար կարևոր է ներգրավված անձանց կարգավիճակը: 

Բարի համբավը ընդդեմ հանրային հետաքրքրության

Վեճի դեպքում քննադատության թույլատրելի սահմանները գնահատելու համար կարևոր է ներգրավված անձանց կարգավիճակը: 

Կարևոր է գնահատել, թե անձը որքան պաշտպանության իրավունք ունի, և ինչպիսի հանրային հետաքրքրություն ունեն բարձրացված հարցերը, ինչ դեր ունի տեղեկատվություն կամ հայտարարություն տարածող անձը։

Հրապարակման նպատակը

Որոշ քննադատություններ կարող են կարևոր լինել հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի համար։ Այդ պատճառով լրագրողները և մամուլի որոշակի ազատություն ունեն՝ իրենց հասանելի տեղեկատվության հիման վրա ընտրելու, թե ինչպես արտահայտել իրենց քննադատությունը։ Նույն կերպ, որոշ քննադատություններ կարող են հնչեցվել նաև հասարակական կարևորություն ունեցող թեմաների շուրջ հանրային քննարկմանը մասնակցող մասնավոր անձանց կողմից։

Սակայն նույնիսկ այն դեպքերում, երբ քննարկումը վերաբերում է հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող թեմային, տեղեկատվությունը հանրայնացնողը պետք է ապահովի, որ հնչեցված քննադատությունը հիմնված է որոշ վստահելի փաստերի վրա և համաչափ է դրանց։ Հրապարակումը՝ հանրային հետաքրքրությամբ պայմանավորված լինելու ապացուցման բեռը դրվում է տվյալ տեղեկատվությունը հրապարակած անձի կամ մամուլի վրա։ Հանրային հետաքրքրությունը նկարագրում է հրապարակված տեղեկատվության հրատապությունն ու դրա սոցիալական անհրաժեշտությունը։

օրինակ Եթե թերթը գրում է քաղաքական հարցերի մասին, օրինակ՝ պետական մարմինների գործունեության կամ ընտրական գործընթացի, թույլատրելի է այդ գործընթացների համար պատասխանատու անձանց նկատմամբ ավելի քննադատական վերաբերմունք դրսևորել: 

Հանրային գործիչներ

Հանրային գործիչները, օրինակ՝ քաղաքական գործիչները կամ հայտնի մարդիկ, պետք է պատրաստ լինեն ընդունելու ավելի լայն և կոշտ քննադատություն, քան մասնավոր անձինք, հատկապես երբ նրանք իրականացնում են հասարակական գործառույթներ։

Հանրային հետաքրքրությունը և հանրության իրավունքը՝ տեղեկացված լինելու հանրային գործիչների գործունեության մասին, այստեղ առաջնային են։

Մասնավոր կյանք

Եթե վիճարկվող հայտարարությունները վերաբերում են հանրային գործիչների մասնավոր կյանքին, կարծիքի և արտահայտվելու ազատությունն ու թույլատրելի քննադատությունը ավելի նեղ են։ Այդ դեպքերում անհրաժեշտ է ցույց տալ իրական հանրային հետաքրքրություն բարձրացված հարցերի կամ բացահայտված տեղեկատվության նկատմամբ։ Հետևաբար, միայն կոմերցիոն շահը կամ որոշ ընթերցողների համար զվարճանքի նպատակով սենսացիաների կամ լուրերի տարածումը, ամենայն հավանականությամբ, չի դիտվի որպես հանրային հետաքրքրություն։ Կարդացեք ավելին մասնավոր կյանքի պաշտպանության մասին։

օրինակ Նախարարին մեղադրելն այն բանում, որ նա արձակուրդն անցկացնում է շքեղ զբոսաշրջային վայրում այն ժամանակ, երբ պետական կառավարումը խնայողական միջոցառումների պայմաններում էր, կարող է համարվել հանրային հետաքրքրությամբ արդարացված։

Մասնավոր անձինք

Այն անձանց պատիվն ու արժանապատվությունը, ովքեր չեն իրականացնում հանրային գործառույթ, պաշտպանվում են ավելի խիստ, քան հանրային գործիչների դեպքում։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ, որպես կանոն, նրանց մասնագիտական գործունեության կամ հասարակական կարգավիճակի հետ կապված հանրային հետաքրքրությունը շատ ավելի քիչ է, ինչը կարդարացներ նման քննադատությունը։

Սահմանափակումներ

Որևէ անձի նկատմամբ հանրային հետաքրքրություն ունենալը չի նշանակում, որ նրա բարի համբավը պաշտպանված չէ։ Դա նշանակում է, որ քննադատությունը պետք է գնահատվի՝ հաշվի առնելով այն դերը, որը նա ընտրել է հասարակության մեջ, այդ դերի հանդեպ հանրային հետաքրքրությունը կամ քննադատվող հարցերը կամ վարքագիծը։ Վեճի դեպքում քննադատական հայտարարությունների հեղինակներն ու հրատարակիչները պետք է կարողանան հիմնավորել․

  • թե ինչպես և ինչու է քննադատությունը կապված հանրային հետաքրքրություն ունեցող հարցի հետ, 
  • որ փաստերի մասին պնդումները ճշմարիտ են, իսկ արտահայտված կարծիքներն ունեն բավարար փաստական հիմք՝ դրանք հիմնավորելու համար։

Նաև հնարավոր է, որ հրապարակման մեջ սխալ է թույլ տրվել, և անձը կարող է սխալվել՝ առանց պատասխանատվության ենթարկվելու, եթե նա կարող է ապացուցել, որ գործել է բարեխղճորեն և մասնագիտական ստանդարտներին համապատասխան, և որ իր մտադրությունը եղել է ճշգրիտ և հուսալի տեղեկատվություն տրամադրելը։

Ռեսուրսներ

Վերջին թարմացում 15/11/2025